Kurban ibadeti, hem Allah’a yakınlaşmayı hem de maddi durumu yetersiz olan kişilere yardım etmeyi amaçlayan sosyal yönü güçlü bir ibadet olarak kabul edilir. İslam hukukuna göre kişinin temel ihtiyaçları ve borçları dışında yaklaşık 80,18 gram altın veya bu değerde mal varlığına sahip olması “zenginlik ölçüsü” olarak değerlendirilir.
Kurban Olarak Kesilebilecek Hayvanlar
Kurban ibadeti her hayvan için geçerli değildir. Dinen uygun görülen hayvanlar belirli şartlara göre seçilir.
Kurban olarak; koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlar ile sığır, manda ve deve gibi büyükbaş hayvanlar kabul edilmektedir. Buna göre:
Deve: 5 yaşını doldurmuş olmalı
Sığır ve manda: 2 yaşını tamamlamış olmalı
Koyun ve keçi: 1 yaşını doldurmuş olmalı
Ancak koyunlarda, fiziksel gelişim olarak bir yaşını doldurmuş görünümde olup süt dişlerini değiştirmiş olan hayvanlar da kurban edilebilir.
Koyun ve keçi tek kişi adına kesilebilirken, sığır, manda ve deve en fazla 7 kişi tarafından ortaklaşa kurban edilebilir. Bu ortaklıkta hisselerin eşit olması ve payların tartı ile belirlenmesi gerekir.
Etinin yenmesi dinen uygun olsa bile geyik gibi yabani hayvanlar ile tavuk, horoz, kaz gibi evcil kanatlı hayvanlar kurban olarak kesilemez.
Kurban Kesimi Ne Zaman Yapılır?
Kurban kesimi, Kurban Bayramı’nın birinci günü bayram namazından sonra başlayıp üçüncü gün güneş batana kadar gerçekleştirilebilir.
Bayram namazının kılınmadığı yerlerde ise sabah namazı sonrasında kurban kesimine başlanabilir. Kesim için gece ya da gündüz yapılması arasında dini bir engel bulunmamakla birlikte, gündüz yapılması daha güvenli ve düzenli kabul edilir.
Kurban Kesiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İslam’a göre hayvan kesiminde en önemli hususlardan biri besmele ile başlamaktır. Kesim sırasında “Bismillahi Allahu Ekber” denilmesi gerekir. Kasıtlı olarak besmelesiz kesilen hayvanın eti yenmezken, unutularak söylenmemesi durumunda et helal kabul edilir.
Kurbanlık hayvanın sağlıklı olması da büyük önem taşır. Ateşli hastalıklar, ciddi sakatlıklar veya beslenme ve hareketi engelleyen durumlar hayvanın kurban edilmesine engeldir. Körlük, kulak veya kuyrukta ciddi eksiklikler, büyük diş kaybı gibi durumlar da kurban için uygun görülmeyebilir.
Kesim işlemi, mümkünse hayvanın sahibi tarafından yapılmalı; bu mümkün değilse işin ehli bir Müslüman tarafından gerçekleştirilmelidir. Kesim sırasında hayvana acı çektirmemek, hızlı ve dikkatli davranmak, keskin bıçak kullanmak esastır.
Ayrıca kurbanlık hayvanların birbirini görmeyecek şekilde tutulması, kesim alanında hijyenin sağlanması ve çevre temizliğine dikkat edilmesi de önemli bir sorumluluktur.
