İran devlet televizyonu, Hamaney’in yaşamını yitirdiğini duyururken, Anayasa Koruma Konseyi üyelerinden Ayetullah Ali Rıza Arafi’nin geçici liderlik görevini üstlendiğini açıkladı.
Üç Kişilik Geçici Konsey Görev Başında
Hamaney’in ölümünün hemen ardından İran’da Anayasa’nın 111. maddesi gereği hızlı bir atama süreci başlatıldı. Buna göre, yeni Veliyyi Fakih seçilene kadar ülke, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyn Muhsini Ejei ve Ayetullah Arafi’den oluşan üç kişilik geçici konsey tarafından yönetilecek.
Konseyin başında Arafi bulunacak ve ülkenin hayati kararları bu süre boyunca bu üçlü tarafından alınacak.
Ayetullah Ali Rıza Arafi Kimdir?
1959 yılında Yezd vilayetinin Maybod şehrinde doğan Arafi, dini bir aileden geliyor. Babası Mohammad İbrahim Arafi, Kum’daki ilmî çevrelerde tanınan bir isimdi ve bu durum, Ali Rıza’nın genç yaşta dinî eğitim almasını sağladı.
Arafi, Kum’daki klasik Şii havza eğitimini tamamlayarak fıkıh ve usul gibi temel İslami ilimlerde uzmanlaştı. Zamanla hem vaizlik hem de öğretim alanlarında görevler üstlendi. Babası, İslam Devrimi öncesinde Ruhullah Humeyni’nin yakın çevresinde yer alıyordu ve Arafi de bu etkilerle erken yaşta devlet-din yapısı içinde yer aldı.
Sistem İçinde Etkili ve Reformist Bir Profil
Arafi, kamuoyunda sık gündeme gelmese de İran’daki devlet ve din kurumlarında yıllara dayalı bir deneyime sahip. Hamaney’e yakınlığı biliniyor ve mevcut durumda Uzmanlar Meclisi Başkan Yardımcılığı görevini yürütüyor. Aynı zamanda Koruyucular Konseyi üyesi olarak seçimleri denetleme ve Meclis’ten geçen yasaları inceleme yetkisine sahip.
İran’daki ilahiyat eğitim sisteminin başında olan Arafi, geleneksel dini otoriteye bağlı kalmakla birlikte, eğitim ve kurumsal reformlarda aktif bir isim olarak öne çıkıyor. “Kurumsal dindar” olarak tanımlanan Arafi, sadece ritüel anlamda değil, devlet siyasetinde de önemli bir rol oynuyor.
Yeni Lider Seçimine Kadar Süreç
Anayasa uyarınca, Uzmanlar Meclisi en kısa sürede yeni bir Lider atamakla yükümlü. Bu süreç tamamlanana kadar geçici konsey, Hamaney’in anayasal yetkilerini devralacak. Meclis-i Hobregan üyeleri Tahran’da toplanarak yeni Veliyyi Fakih’i belirleyecek; tek toplantıda veya birden fazla oturumla karar alınabilecek.
Yeni lider ilan edilene kadar ülke yönetimi, Arafi’nin başında olduğu üçlü heyet tarafından yürütülecek.
