VAN

Van’da tandır geleneği yaşamaya devam ediyor

Van’ın kırsal mahallelerinde yüzyıllardır süregelen tandır geleneği, modern yaşamın etkisine rağmen varlığını sürdürüyor. Özellikle Gevaş ilçesine bağlı Kurultu Mahallesi’nde ev hanımları, bahar aylarının gelmesiyle birlikte tandırlarını yeniden yakarak ekmekten süt kaynatmaya, yemek hazırlığından günlük mutfak ihtiyaçlarına kadar birçok işi geleneksel yöntemle yapıyor.

Kış aylarında daha çok soba üzerinde yapılan bazı mutfak işlerinin, havaların ısınmasıyla birlikte yeniden tandıra taşındığı belirtiliyor. Mahalle sakinleri, tandırın hem ekonomik hem de pratik bir çözüm sunduğunu ifade ediyor.Tandırın hazırlanma süreci emek istiyor

Tandırcılardan temin edilen tandırlar, öncelikle uygun bir alana açılan çukura yerleştiriliyor. Tandırın daha verimli yanabilmesi ve hava alabilmesi için alt kısmına bir baca sistemi oluşturuluyor. Bu baca, tandırın alt bölümünde açılan delikle birleştirilerek hava akışı sağlanıyor.

Ağır yapısı nedeniyle tandırın çukura yerleştirilmesi genellikle birkaç kişinin yardımıyla ve dikkatli bir şekilde yapılıyor. Zemin dengesi sağlandıktan sonra tandırın alt kısmı toprak ve çeşitli dolgu malzemeleriyle destekleniyor. Bu aşama, tandırın uzun süre sabit ve güvenli şekilde kullanılabilmesi açısından önem taşıyor.

Isı kaybını en aza indirmek için bazı bölgelerde izocam gibi yalıtım malzemeleri de kullanılıyor. Tandırın etrafı daha sonra kül ve toprakla doldurularak sağlamlaştırılıyor.Günler süren hazırlık süreci

Hazırlıkların ardından tandırın içi saman gibi kuru malzemelerle yakılarak ısıtılıyor ve tütsüleniyor. Bu işlem birkaç gün boyunca tekrar edilerek tandırın ekmek yapımına uygun hale gelmesi sağlanıyor.

Kurultu Mahallesi sakinleri, tandırın yılın her döneminde kullanıldığını belirterek, bu geleneğin aile büyüklerinden öğrenildiğini ve gelecek nesillere aktarılmasını istediklerini ifade ediyor.

Tandırın hem zahmetli hem de emek isteyen bir süreç olduğunu dile getiren mahalle sakinleri, buna rağmen bu kültürel geleneği sürdürmekten vazgeçmediklerini vurguluyor.

Bölge halkı için sadece bir pişirme yöntemi olmayan tandır, aynı zamanda sosyal yaşamın ve kültürel mirasın da önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.