Kent genelinde etkili olan sağanak yağış, hava sıcaklığının düşmesiyle birlikte yüksek kesimlerde yerini kar yağışına bıraktı. Safranbolu ilçesine bağlı 1700 rakımlı Ömür Ahmet Kıran mevkisinde lapa lapa yağan kar, kısa sürede bölgeyi beyaza bürüdü. Karla kaplanan çam ormanları ise dron ile havadan görüntülenerek eşsiz manzaralar oluşturdu.

Mayıs ayının başında kar sürpriziyle karşılaşan vatandaşlar, sisle birlikte etkili olan yağışın oluşturduğu manzarayı görmek için yüksek kesimlere akın etti. Bazı vatandaşlar araçlarıyla geldikleri bölgede ateş yakarak mangal yaparken, kaval çalan bir vatandaşın kar yağışı eşliğindeki dinletisi renkli görüntülere sahne oldu.

Kar yağışının keyfini çıkaran vatandaşlar, bahar ayında böyle bir manzarayla karşılaşmanın hem şaşkınlığını hem de mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti. Kent merkezinde ise yağmur etkisini sürdürmeye devam ediyor.

Görüntülerde, arka ayaklarından birinin kırık olduğu ya da zarar gördüğü değerlendirilen bozayının, sekerek ve vücudunu sürükleyerek ormanlık alana doğru ilerlemeye çalıştığı anlar yer alıyor.

"Saksağan kuşu bana ilham oldu"

Drone kullanma fikrinin nasıl ortaya çıktığını anlatan Akkaş, "Bir gün sürü tepeyi aşmak üzereydi. O sırada karşıdan çıkan bir saksağan kuşu koyunları ürküttü ve sürü geri döndü. O an kuşun sürüyü nasıl yönlendirdiğini görünce aklıma drone kullanma fikri geldi. Hemen bir drone aldım ve denemeler yaptım. Kısa sürede çok olumlu sonuçlar aldım ve artık çok daha fazla mutluyum, keyifliyim" diye konuştu.

"30 saniyede sürüyü çeviriyorum"

Drone sayesinde fiziksel yorgunluğunun bittiğini ve zamandan büyük tasarruf sağladığını belirten Akkaş, "Eskiden koyunları yönlendirmek için saatlerce peşlerinden koşuyor, ıslıkla kontrol etmeye çalışıyordum. Şimdi çok rahatım. Sürü uzaklaşsa bile 30 saniyede drone ile istediğim yere yönlendirebiliyorum. Ben burada rahatlıkla çayımı demleyip içiyorum, drone benim yerime sürüyü takip ediyor. Benim için çok büyük kolaylık oldu, artık çobanlık çok daha keyifli" ifadelerini kullandı.

Teknolojinin işini kolaylaştırdığını vurgulayan Akkaş, bölgedeki diğer hayvancılıkla uğraşan vatandaşlara da örnek oldu. İsmail Akkaş, hem çobanlıkla geçen günlerini hem de drone ile olan maceralarını sosyal medya hesabından paylaşıyor. Paylaşımları büyük ilgi görüyor ve beğeniliyor.

Yıldırım, "Park ve Bahçeler Müdürlüğü olarak vatandaşlarımızın nefes aldığı yeşil alanlarda, parklarımızda ve yol kenarlarında günümüz teknolojisinden faydalanarak çim biçme robotlarını ekiplerimize dâhil ettik. Bu sistem sayesinde bakım ve onarım süresi ile iş yükünü ciddi oranda azaltarak hizmetlerimizi daha hızlı ve verimli hale getirdik" dedi.

Yeni uygulama ile personelin iş yükünün hafiflediğini ifade eden Yıldırım, "Çalışma arkadaşlarımız artık daha fazla noktada bakım, onarım ve peyzaj çalışmalarına odaklanabiliyor. Amacımız; ilçemizde yaşayan vatandaşlarımıza, ailelerin ve çocukların keyifle vakit geçirebileceği temiz, konforlu ve sürdürülebilir yeşil alanlar sunmak" diye konuştu.

Anadolu’nun hem hayvancılıkta hem bitkisel ürünlerdeki biyoçeşitliliğine değinen Atalay, "Bu biyoçeşitliliğin neredeyse tamamını gen bankalarımızla muhafaza ediyoruz. Bitkisel üretimle ilgili gen bankamız İzmir, Menemen ve Ankara’da bulunuyor. Kimisi ayıklanıyor, kurutuluyor uygun ortamlarda. Kimisi eksi 15 derecelerde, kimisi artı 5 derecelerde. Hepsi farklı farklı özelliklerine göre muhafaza ediliyor" diye konuştu.

Atalay, Emine Erdoğan’ın 2017’de başlatmış olduğu bir etkinlikle vatandaşların da ellerindeki yerel tohumların getirilmesi kampanyasıyla çok sayıda bitki çeşidine ait tohumun gen bankalarına konulduğunu belirtti. Bunların da her yıl araştırmacıların da buldukları çeşitlerle gitgide arttığını söyledi.

"Gen bankalarımızın kapasitesi 400 bin tohum"

"Bir yerel çeşidin, yerel çeşit olabilmesi için 40-50 yıl yeterli değil. Nesiller geçmesi gerekir. Nesiller boyunca o bölgeye adapte olması, o bölgenin şartlarına uyum sağlamış ve selekte edile edile doğal seleksiyonla o bölgeye adapte olmuş olması gerekiyor. Tohum gen bankalarımızın kapasitesi 400 bin tohumu yedekleyebilecek şekilde. Bir banka Ankara’da, bir banka da İzmir’de olmak üzere 400 bin tohumu muhafaza edebilecek kapasitemiz var. Türkiye’de şu anda bizde 122 bin tohumumuz var. 122 bin tohum da az sayılacak bir tohum değil birkaç Türkiye’yi daha ki Avrupa kıtasındaki bütün bitki çeşitlerini bile depolayabilecek bir kapasitemiz var. Bunlar yedekli bir şekilde."

Altuğ Atalay, vatandaşların zaman zaman ellerindeki yerel tohum adaylarını kuruma getirdiğini belirterek, bu tohumların uygun şartları taşıması ve çimlenme kabiliyetini koruması ve morfolojik özellikleri bakımından şu andaki ticari çeşitlerden farklı olması halinde incelendiğini ifade etti ve özellikleri belirlenen, farklılıkları ortaya konulan tohumların gen bankasında muhafaza edildiğini aktardı.

İklim değişikliği, savaşlar, göç ve şehirleşme gibi unsurların biyoçeşitliliği olumsuz etkilediğini belirten Atalay, bu risklere karşı en önemli güvencenin gen bankaları olduğunu ifade etti. Gen bankalarında muhafaza edilen tohumların belirli aralıklarla kontrol edilerek çimlenme ve canlılık durumlarının test edildiğini kaydetti."Savaştan etkilenen durum yok"

Türkiye’nin çevre bölgelerdeki savaşlardan etkilenmediğini belirten Atalay, "Hatta biz farklı ülkelerin coğrafyalarında bulunan genotipleri de getirip ülkemizde muhafaza altına alabiliyoruz. TAGEM olarak bu teknolojiye ve altyapıya sahibiz. Hatta artık sadece tohumları saklamakla kalmıyoruz, yeni tescil edilen tohumları da alıyoruz. Bunların artık genetik açılımlarını yaparak hangi gen hangi sıcaklığa dayanıklı, hangi gen hangi hastalığa dayanıklı bunları da ayırıp ıslahçılarımızın, öğrencilerimizin, araştırmacılarımızın kullanımına açacağız" şeklinde konuştu.

"Başka ülkelere katkı verecek kadar bir altyapımız var"

Son 20 yılda Türkiye’nin tohumculukta muazzam bir ivme kazandığını söyleyen Atalay, "Çok net bir şekilde söyleyebiliriz ki ülkemiz eskiden tohum ithal ederken şimdi ihraç eden, çok pozitif bir farklılıkla ihracatçı konuma geldi. Dolayısıyla şu anda tohumla ilgili herhangi bir sıkıntı yaşanmaz. Hatta başka ülkeler yaşar ise onlara katkı verecek kadar bir altyapımız var" ifadelerini kullandı.

"Genomik açılımlarını tespit ederek bunları araştırmacılara açacağız"

Gen bankasına eklenen yeni tohumların kayıt altına alındığını söyleyen Atalay, "Bunlar dijital ortamda ama bu yeterli değil. Araştırmacılarımızın daha iyi yararlanabilmesi için genomik açılımlarını tespit ederek bunları araştırmacılara açacağız. Onun da çalışmasını yapıyoruz. Tabii elimizde çok fazla çeşit var ama genomik açılımını yaptıktan sonra hangi nem oranına, hangi kuraklık şartlarında, hangi bitkileri ekmeniz lazım veya hangi çeşitleri önermemiz lazım veya bunları ıslah ederken hangi genleri kullanmamız gerektiğini araştırmacılarımıza açacak çalışmaları da yapmaya gayret ediyoruz" dedi.

"Doğadaki nesli kaybolduysa gen bankasından alınarak tekrar yaşatılabilecek"

Bitkisel biyoçeşitliliğin büyük bir bölümüne gen bankalarının sahip çıkmış durumda olduğunu vurgulayan Atalay, "Bizim gen bankalarımızın en önemli rolü herhangi bir savaş, kuraklık veya farklı sel durumunda gen bankalarımızdaki bulunan materyali biz tekrar alıp yok olan veya nesli tehlike altına girmiş olan canlarımızın, bitkiler başta olmak üzere tekrar çoğaltılmasında kesin başarı sağlayacak bir altyapıya sahibiz. Dolayısıyla önümüzdeki 10, 50, 100 yıl bunlar bizim elimizde çok rahat bulundurulacak ve canlılığı devam ettirilecek. Doğadaki nesli kaybolduysa gen bankasından alınarak tekrar yaşatılabilecek coğrafyasına ve yerel bölgesine ekleyebilecek durumda tutuyoruz bütün materyalimizi" dedi.

Atalay, tohumculuğun dünya genelinde sıkı kurallara tabi ticari bir alan olduğunu vurgulayarak, tohumların ülkeler arasında kontrolsüz şekilde taşınmasının mümkün olmadığını söyledi. Gümrüklerde gerekli denetimlerin yapıldığını aktaran Atalay, Türkiye’de de sistemin etkin şekilde işlediğini ve genetik materyalin koruma altında olduğunu bildirdi.

Mustafa Altuğ Atalay, Türkiye’de GDO’lu tohum kullanarak yetiştiricilik yapılmasının söz konusu olmadığını ve bunun yasal yaptırımlara tabi olduğunu belirtti. Ticari tohumların ise geleneksel ıslah yöntemlerinin modern tekniklerle geliştirilmesiyle elde edildiğini ifade etti. Ata tohumlarının korunmasının ve geleneksel lezzetlerin sürdürülmesinin önemli olduğunu vurgulayan Atalay, buna rağmen profesyonel tarımda verim, kalite ve hastalıklara dayanıklılık açısından standartları belirlenmiş ticari tohumların tercih edilmesi gerektiğini kaydetti.

Debisi yüksek olan Zap Suyu, bir süre sonra çığ kütlesini aşarak önüne kattı ve akışını yeniden sağladı. Bölgede can kaybı ya da yaralanma yaşanmazken, yetkililer benzer olaylara karşı vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Kentte sabah erken saatlerde etkisini gösteren sisli hava Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Araştırma Görevlisi Hakan Yılmaz tarafından kayıt altına alındı. Karahisar Kalesi’nin sislerin içine gömüldüğü anlar ise adeta masalsı bir manzara açığa çıkardı.

Öte yandan, bin 500 rakımın üzerindeki yerleşim yerlerinde kar kalınlığı 15 santimetreyi aştı.

Tehlike çanları çalarken baraj doldu taştı

Kuruma noktasına gelen barajla birlikte Sivas’ta içme suyunu temini noktasında tehlike çanları çalarken son 3 ayda yağan karların erimesi ve bol yağışlar adeta barajın dolup taşmasına neden oldu. Barajda su seviyesi pik noktasına ulaştı. Henüz barajı besleyen yolların doğduğu tepelerdeki karların tamamen erimemiş olması da sevindirdi.

Son 15 yılın en yüksek seviyesi

Sivas Dört Eylül köyü muhtarı Ali Pek, barajdaki su seviyesinin son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirtip, "Şu anda 4 Eylül barajında bulunuyoruz. Bu baraj en son 2009-2010 yıllarında çok fazla taşmıştı. Barajda su oranı son 15 yılın en yüksek seviyesine geldi. Bu sene kar ve yağmur yağışı çok oldu. Dağlardaki kar hala erimedi ve bu sene hiç akmayan kuru derelerden su aktı. İnşallah Sivas susuz kalmayacak. Su bol diye de israf etmemek gerekiyor. Bu baraj hakkında bazı vatandaşlar yerli ve yersiz iddialarda bulunuyorlar. Barajda çok büyük bir kaçak olduğuna dair söylentiler var ama öyle bir durum yok. Çünkü bu baraj kar ve yağmur suları ile besleniyor. Barajı bu şekilde görmek bizi mutlu ediyor" dedi.

"İnsanlar yuvasını bozmazlarsa güzel"

Kumrunun trafik lambası üzerine yuva yaptığını görünce şaşırdığını söyleyen vatandaşlar, "İnsanlar yuvasını bozmazlarsa güzel. İlk defa gördük. Güzel bir görüntü oluşturmuş" dediler.

Vatandaşlar yoğun araç trafiği ve gürültüye rağmen kumrunun yuvasını terk etmemesini ilgiyle takip ediyor.

Oluşan sis 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde ve boğazda kartpostallık görüntüler oluşturdu. Köprü ve çevresindeki sis manzarası, dron kamerası ile kaydedildi.

Çanakkale’nin Bayramiç sınırları içerisindeki Kaz Dağları’nın Güvercinkaya bölgesinde yürütülen arazi çalışmaları sırasında bölgedeki ’Valeriana alliariifolia’ bitkisi üzerinde beslenen yeni bir böcek türü ortaya çıkarıldı. Keşfedilen yeni böcek türüne Çanakkale Boğazı’nın eski çağlardaki adı olan Dardanelles’e ithafen ’Aphisdardanelliensis’ ismi verildi. Bu yeni böcek türünün ayrıntılı bir şekilde tanımlandığı makale dünyanın önemli hayvansal taksonomi dergilerinden ZOOTAXA’da yayımlandı.

Kemaliye ilçesi kırsalında kamerayla kayıt altına alınan vaşak, kayalık alana doğru giderek gözden kayboldu.

Son yağışlar ve yürütülen çalışma göle umut oldu

Son haftalarda ise Manisa genelinde etkili olan kuvvetli yağışlar sonrası Gediz Nehri'nin debisi artarken bağlar ve ovalar su altında kaldı. Yağışlardan nasibini alan Marmara Gölü de su tutmaya başladı.
Yağışlarla oluşan doğal akışa ek olarak Devlet Su İşleri ekiplerinin su yönlendirme ve kanal düzenleme çalışmaları da göle su girişini hızlandırdı.

Yapılan müdahalelerle birlikte göl yatağında yeniden su birikmeye başladığı gözlendi
Marmara Gölü'nün yeniden eski haline dönmesinin uzun bir süreç alması beklenirken, gölün yeniden canlanması bölge ekosistemine büyük bir katkı sunması hedefleniyor.

Zaman zaman sular yola taşmaya başlarken, bölgedeki vatandaşlar da köprüdeki son durumu görmek için bölgeye akın etti. Su seviyesini görmeye gelen bazı vatandaşlar fotoğraf ve video çekerken, bazı vatandaşlar da incelemelerde bulundu. Köprüye sevk edilen ekipler de iş makinalarıyla köprü ayaklarında biriken çöpleri temizleyerek suyun akışını sağlamaya çalıştı.

Devlet Su İşleri’nin dere yataklarını daha iyi ıslah etmesi halinde bu taşkınların bir nebze de önüne geçilebileceğini vurgulayan çiftçilerden Gürkan Ataş; "Yaklaşık 10 seneden beri bu kadar yüksek görmedim nehri. 10 sene önce bu kadar yükselmişti. Bizim Koçarlı’da yerimiz vardı orayı kontrol ettik. Geçerken de nehrin son durumuna bakmak istedik. Zaten çiftçilikle uğraşıyoruz. Su baskınları da gerçekten kötü oluyor. Tabi bunu önleyebilseler, önünü kapatabilseler bir yere depolayabilseler, çiftçi için iyi olur tabi. Kurak gitmesi çiftçi için kötü, su veremiyorlar yani. Su verilemediği için de yazın çiftçi için kötü oluyor. O yüzden Menderes’in böyle olmasından mutluyuz ama Devlet Su İşleri biraz daha elinden geleni yapmış olsa. Özellikle yazın dere yataklarını daha iyi ıslah etmiş olsalar daha iyi olacak. Genelde dere yataklarıyla çok ilgilenmiyorlar. Özellikle DSİ’nin yazın dere yataklarını elden geçirmesi lazım" dedi.

Yazın su seviyesindeki düşüşle birlikte, 2014 yılında baraj yapımı sırasında sular altında kalan Akine ve Ormancık mahallelerinin eski yerleşim alanları yeniden gün yüzüne çıkmıştı. Uzun yıllardır görünmeyen köy evleri, sokaklar ve Akine Camisiyle minaresi son yağışlarla tekrar suya gömüldü.

Barajdaki son durum ise hobi amaçlı çekimler yapan sınıf öğretmeni Ahmet Akdeniz tarafından dron ile görüntülendi. Barajdaki doluluğun yanı sıra ilginç bir detay da kadraja yansıdı. Görüntülerde suya yansıyan dağların gölgesi insan silueti ortaya çıkardı.

Tarihi doku tehlike altında

Havadan kaydedilen görüntülerde sur kesimlerinin Fatih ilçesini geniş bir şekilde çevrelediğini ifade eden Yavaşçay, kara surlarının uzunluğunun yaklaşık 6,5 ile 7,5 kilometre civarında olduğunu aktardı. Duvarların yüksekliğinin 15 ile 20 metre arasında değiştiğini belirten Yavaşçay, "Bir zamanlar güçlü ve görkemli olan bu yapılar, bugün ağır tahribata uğramış durumda. Surların bazı bölümleri çökmüş, kulenin bir kısmı ciddi derecede hasar görmüş ve orta kısımlarında büyük çatlaklar oluşmuş. Özellikle sur hattının iç kısımlarında bulunan yeşil alanlarda erozyon ve zamanla ot kaplanmasının da yapısal zayıflamaya neden oluyor. Günlük yüzlerce insan surların yakınından geçiyor. Bu durum sadece vatandaşların güvenliğini riske atmıyor, aynı zamanda bu tarihi yapının tamamen yok olmasına da yol açabilir. Biz derin çatlakların ileride büyük göçmelere sebep olacağını düşünüyoruz" dedi.

Turizme kazandırılmalı

Tarihi yapıların turizme kazandırılamadığını da vurgulayan Yavaşçay, "İnsanlık tarihinin önemli bir parçası olan bu surlar, günümüzde hak ettiği ilgiyi görmüyor. Çin, Çin Seddi sayesinde milyonlarca turisti ağırlıyor ama İstanbul'un surları yeterince bilinmiyor. Surlar önce restore edilmeli, güvenli hale getirilmeli ve ardından turizme açılmalı" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar bu mirasın korunması ve acilen restorasyon planlarının hazırlanması gerektiğini belirtiyor. Yetkililere çağrıda bulunan Yavaşçay, "Bu tarihi yapılar sadece taş yığını değildir; geçmişimizin, medeniyetimizin izleridir. Önlem alınmazsa yıllar içinde tamamen kaybolacaklar" dedi.