Van’da son dönemde birçok ebeveynin çocuklarıyla ilgili ciddi kaygılar yaşadığını belirten Uzman Psikolojik Danışman Ferhat Men, dikkat eksikliği, yoğun telefon kullanımı, istekleri karşılanmadığında öfke ve şiddet eğilimi ile erken yaşta gelişen bağımlılıkların aileleri çaresiz bıraktığını söyledi.
Toplumda bu sorunlara yönelik ihtiyacın giderek arttığını vurgulayan Men, destek kaynaklarının ise yeterli düzeyde olmadığını ifade etti. Psikolojik olarak dayanıklılığı düşük bir gençliğin oluştuğuna dikkat çeken Men, “Ebeveynler bu süreci çoğu zaman ne yapacağını bilemeden izliyor. Oysa psikolojik sağlamlığı yüksek çocuklar yetiştirmek mümkündür” dedi.
“Psikolojik sağlamlık, hiç zorlanmamak değildir”
Psikolojik sağlamlığın yanlış anlaşıldığını belirten Men, güçlü çocukların hiç zorlanmayan çocuklar olmadığını vurgulayarak şunları söyledi:
“Psikolojik olarak sağlam çocuk; zorlandığında dağılıp kaybolmayan, dikkatini yeniden toparlayabilen ve düştüğünde ayağa kalkabilen çocuktur. Bugün Van’daki çocuklara baktığımızda bu sağlamlığın önünde duran iki temel sorun görüyoruz: ekranlara sıkışmış bir çocukluk ve hareketsiz bir yaşam.”
Van’da birçok çocuğun günün büyük bölümünü telefon ve tablet başında geçirdiğini belirten Men, sürekli değişen görüntüler ve kısa videoların çocukların zihnini yorduğunu söyledi. Bu durumun yalnızca dikkat dağınıklığına değil, sabırsızlık, öfke, çabuk sıkılma ve içe kapanma gibi sorunlara da yol açtığını ifade etti.
“Bugün ‘dikkat eksikliği’ olarak tanımladığımız birçok durum, çağın çocuklara dayattığı yaşam biçiminin bir sonucudur” diyen Men, dikkat gelişiminin sakin, güvenli ve eleştiriden uzak ortamlarda mümkün olduğunu belirtti.
Hareket eden beden, sakinleşen zihin
Van’ın çocuklar için önemli bir potansiyele sahip olduğunu dile getiren Men, açık alanlar, doğa ve spor sahalarının çocukların hem bedensel hem de zihinsel gelişimi açısından büyük avantaj sunduğunu söyledi.
Araştırmalara göre düzenli spor yapan çocukların stresle daha iyi baş ettiğini, özgüvenlerinin arttığını ve dikkat sürelerinin uzadığını ifade eden Men, “Hareket eden beden zihni de sakinleştirir. Gün içinde enerjisini sporla boşaltan çocuk dersine daha kolay odaklanır” dedi.
Spor psikolojik sağlamlığı güçlendiriyor
Sporun yalnızca fiziksel değil, ruhsal açıdan da koruyucu bir rol üstlendiğini vurgulayan Men, spor yapan çocukların kaybetmeyi, yeniden denemeyi, sabretmeyi ve kurallara uymayı yaşayarak öğrendiğini söyledi. Takım sporlarının aidiyet duygusunu güçlendirdiğini ve yalnızlık hissini azalttığını belirtti.
Açık iletişim ve sınırlar çocuğu rahatlatır
Çocukla kurulan iletişimin açık ve güven verici olması gerektiğini dile getiren Men, çocuğun duygu ve düşüncelerini ifade ettiğinde yargılanmayacağını bilmesinin zihinsel yükü azalttığını ifade etti.
Sınır koymanın da yanlış anlaşıldığını belirten Men, “Sınır koymak çocuğu kısıtlamak değil, ona güvenli bir çerçeve sunmaktır. Net ve tutarlı sınırlar çocuğun zihnini rahatlatır, dikkatini artırır” dedi.
“Desteklemek her davranışı onaylamak değildir”
Destekleyici ebeveynliğin çocuğun her davranışını onaylamak anlamına gelmediğini vurgulayan Men, “Çocuğun çabasını görmek, hata yaptığında onu yalnız bırakmamak ama sorumluluğunu da elinden almamak gerekir. Bu tutum çocuğa ‘yapabilirim’ duygusunu kazandırır. Psikolojik sağlamlığın temeli de budur” ifadelerini kullandı.
Ailelere kısa ve etkili öneriler
Uzman Psikolojik Danışman Ferhat Men, anne-babalara şu önerilerde bulundu:
-
Ekran süresi için net ve tutarlı sınırlar koyun
-
Çocuğun günlük hayatına mutlaka hareket ve spor ekleyin
-
Ders çalışma alanını sadeleştirin, dikkat dağıtan uyaranları kaldırın
-
Uzun süreler yerine kısa ve odaklı çalışma zamanları planlayın
-
Uyku saatlerini düzenleyin, gece ekran kullanımını sınırlayın
-
Çocuğun duygularını küçümsemeyin, anlamaya çalışın
-
Unutmayın, çocuklar söyleneni değil, gördüğünü yapar
Men, ailelerin kendilerine şu soruyu sorması gerektiğini belirterek açıklamasını tamamladı:
“Çocuklarımızdan güçlü ve dikkatli olmalarını mı bekliyoruz, yoksa bunu mümkün kılacak bir yaşam alanı mı sunuyoruz?”